Mijn Swahili is nog niet heel goed. Ik vind het een moeilijke taal om te leren, omdat het nauwelijks overeenkomsten heeft met talen die ik al spreek. De begroetingen, die hier heel belangrijk zijn, gaan me wel steeds beter af. Het lastige is alleen dat de begroetingen hier erg uitgebreid zijn en als ik terug kan groeten in het Swahili dan komt er wel weer een volgende begroeting, net zo lang tot ik niet het goede antwoord weet. Die begroetingen gaan ongeveer als volgt: Goedemorgen! Hoe gaat het? Hoe gaat het met je werk? Hoe was je nacht? Hoe gaat het met je huis? Hoe was je ontbijt? Hoe gaat het met je moeder? Hoe gaat het met je vader? Hoe gaat het met de zus van de buurman van je tante? Enzovoorts...

Het weer is hier heel fijn, zo tussen de 25 en 30 graden. Het heeft in het begin ook veel geregend, het was het korte regenseizoen, maar die lijkt nu wel voorbij. Het was vaak maar één keer per dag een korte, hevige bui en vaak 's avonds of 's nachts, dus ik had er weinig last van. Het onweerde ook vaak en in het huis waar ik eerst woonde viel dan regelmatig de stroom uit. Eind november regende het een keer een hele nacht en ochtend door. Er was zo veel water dat ik niet aan het werk kon. Later bleek dat er stukken van de weg, een brug en zelfs huizen waren weggespoeld. Later was er hevige regenval rond Dar es Salaam, waar ook veel wegen, huizen en bruggen zijn verwoest en ook mensen om het leven zijn gekomen. Dan valt het toch allemaal nog mee in het Nederland!

Ik woon nu in een mooi groot huis waar ik eerst een week alleen heb gewoond en nu samen met Ruedi en Christine, een echtpaar uit Zwitserland. Op het terrein staat nog een huis, daar wonen Annatina, Christoph en hun dochtertje Malin. In het huis waar ik woon slaapt soms ook Evelyne, een fysiotherapeute die werk doet wat vergelijkbaar is met mijn werk en waar ik het heel goed mee kan vinden. Ze woont ver weg van de stad, daarom slaapt ze soms bij ons in huis, als het te laat is om nog naar haar eigen huis te gaan. Elke vrijdagavond is er een filmavond bij mijn buren, waar dan mijn huisgenoten en Evelyne en soms nog andere vrienden bij zijn. We eten ook regelmatig samen. Ze hebben me geleerd om pizza te maken van chapati, wat is dat lekker zeg! Chapati is een soort brood gebakken als een pannenkoek. Dat wordt hier veel gegeten, dus ook door mij, maar het heeft net als veel eten hier weinig smaak. Maar als je ze met een goede laag tomatensaus, groenten, kruiden en vooral veel kaas een tijdje in de oven doet wordt het hartstikke lekker! Mijn nieuwe lievelingseten hier! Ik leer hier sowieso veel nieuws op kookgebied, we maken ons eigen brood (er wordt alleen vies, klef witbrood verkocht) en aangezien ze hier geen Knorr Wereldgerechten verkopen moet ik hier wat creatiever zijn met alleen groenten, kruiden en pasta, rijst of aardappels. Vlees eet ik thuis niet, aangezien je dan meteen een hele kip moet kopen en die ga ik natuurlijk niet klaarmaken! In het huis waar ik eerst woonde ben ik eens erg geschrokken toen ik de keuken in liep en daar een levende kip zat. De kip werd de volgende dag geslacht en bereid. Ik ging gelukkig net dat weekend weg en heb bedankt voor het aanbod om wat voor me te bewaren, met als excuus dat ik niks eet wat ik eerst heb ontmoet.

Het is natuurlijk kerst geweest! Kerstavond heb ik gevierd met mijn Zwitserse huisgenoten en buren. In Zwitserland is kerstavond het belangrijkste deel van kerst. We hebben een erg lekker kerstdiner gehad, er was een kerstboom (mét cadeautjes eronder), zelfgezongen kerstliedjes en sneeuw uit een blikje. Het was echt een hele gezellige avond en ik was blij dat ik kerstavond met hen mocht vieren. Op eerste kerstdag was ik eigenlijk van plan om naar de kerk te gaan met Lukas (officieel de chauffeur van Bethsaida, maar hij werkt op het moment niet). Maar omdat het op kerstavond zo laat was geworden had ik op kerstochtend geen zin om vroeg op te staan om naar de kerk te gaan. Dus ik heb me overdag heerlijk vermaakt met een boek op een kleedje in de zon. Wat een bijzonder kerstgevoel! Later ben ik nog wel naar Lukas geweest voor een soort kerstdiner. Er was pilau (rijst met goed verstopt wat groenten en nog beter verstopt wat vlees), rundvlees (taai, met veel te grote stukken vet, brr!) en bananen. Tweede kerstdag wordt hier niet echt gevierd, behalve dat de restjes van eerste kerstdag worden gegeten (boxing day), dus toen ben ik gewoon aan het werk gegaan. Ik schreef de vorige keer dat ik na een westerse kerst een Tanzaniaans oud en nieuw wilde vieren, maar omdat er niet echt iets speciaals te doen was in de kerk ben ik toch met mijn huisgenoten en hun gasten en Evelyne gaan eten. We hebben weer een heel uitgebreid diner gehad. Mijn oliebollen vielen ook erg in de smaak! Ik had er erg veel gemaakt, de helft gewoon en de andere helft met appel en rozijn. Ik heb zelfs poedersuiker gevonden! Ik ben de hele middag aan het bakken geweest, terwijl mijn oliebollenassistent Lukas de hele middag achter mijn laptop heeft gezeten om zijn facebook en e-mail te checken. Erg fijn zo'n hulp! Ik had genoeg oliebollen om ze ook mee te nemen naar mijn werk, daarvoor had ik ze in de eerste instantie ook gemaakt. Daar werden ze ook door iedereen erg gewaardeerd!

Ik heb al een paar uitstapjes gemaakt. Als eerste ben ik naar een museum geweest in Butiama, zo'n 50 kilometer van Musoma. Dit was mijn eerste keer buiten Musoma, dus dat alleen vond ik al erg leuk! We konden de auto lenen van de moeder in het huis waar ik toen nog woonde. Lukas was de chauffeur en Millicent, Rosy (mijn zusje in het gastgezin) en James (een arts in Bethsaida) waren ook mee. Het is een museum over de eerste president van Tanzania. Tanzania is dit jaar 50 jaar onafhankelijk, dankzij die president. We zijn ook nog naar zijn ouderlijk huis geweest en naar zijn laatste huis, waar nu ook zijn graf is.

Ook ben ik een weekend met James naar Mwanza en Sengerema geweest. Ik heb steeds gedacht dat Sengerema een eiland is, aangezien we er met de boot naar toe gingen. Maar toen ik iemand vertelde dat ik naar het eiland Sengerema was geweest en we de kaart erbij pakten bleek het gewoon een stad aan de andere kant van een baai te zijn. Maar mooi was het wel! James heeft daar voor clinical officer gestudeerd en moest zijn diploma ophalen en wilde wat vrienden bezoeken. We gingen eerst met de bus naar Mwanza om daar een boot te pakken naar Sengerema. Nu klinkt dat als niet een hele ingewikkelde reis, maar om bij het busstation te komen moesten we eerst van huis op een pikipiki (motortaxi) naar het daladala-busstation om daar een daladala (overvolle minibus) te nemen naar het grote busstation om daar de bus te nemen naar Mwanza. In Mwanza moesten we ook weer een daladala nemen om van het busstation echt in de stad te komen. Daar hebben we nog een stuk gelopen om bij de veerboot te komen. Weer aan land aangekomen moesten we nog in een kleine bus om in Sengerema te komen. Ik was blij dat ik deze reis samen met James maakte, hij wist precies waar we welk vervoersmiddel moesten nemen en waar naartoe en hoeveel en wanneer we moesten betalen. Vooral het laatste busritje was heftig, de weg was echt heel slecht en volgens mij waren ze vergeten om lucht in de banden te doen. We zaten ook met vijf mensen op vier stoelen, waardoor ik bij elke hobbel op een metalen rand stuiterde. En dat ritje duurde zo'n twee uur (of korter, maar het voelde in ieder geval als zeker twee uur). We zijn een groot deel van de zaterdag bezig geweest met reizen, we kwamen aan het eind van de middag aan. We hebben onze spullen naar het guest house gebracht en zijn daarna uit eten geweest met een goede vriend (John) en de vriendin van James (Pascazia). Na het eten zijn we nog naar de campus van John en Pascazia geweest. Daar heb ik nog veel andere vrienden/studenten ontmoet. Op zondag ben ik eerst met John op pad geweest, zodat James wat tijd met zijn vriendin kon doorbrengen. We zijn naar de markt geweest en hebben daarna een lange wandeling buiten de stad gemaakt. Na een late lunch waar James en Pascazia ook weer bij waren zijn we weer naar de campus gegaan, maar nu die aan de andere kant van de weg, waar de verpleegkundigen wonen en studeren. Het was leuk om de campussen te zien, maar ik ben blij dat ik daar niet heb gestudeerd. De clinical officers mogen alleen op bepaalde tijden van de campus af om naar de stad te gaan en de verpleegkundigen mogen de campus helemaal niet af zonder toestemming. Op maandagochtend gingen we terug naar Mwanza. We hadden nu meer tijd om ook wat van Mwanza te kunnen zien, dus we hebben veel rondgelopen en zijn naar een restaurant geweest wat ik had gevonden in mijn reisgids en waar ze overheerlijke pizza serveerden. Mijn eerste westerse eten in ruim een maand heeft me prima gesmaakt! Op de terugweg reden we weer langs Serengeti. Op de heenweg had James gezegd dat we vast wel dieren zouden zien, maar omdat er zo veel regen is gevallen leek Serengeti meer op een meer dan op een savanne en waren er helaas geen dieren te zien. Maar op de terugweg, na twee dagen met nauwelijks regen, was er veel minder water en heb ik zebra's en waarschijnlijk gazelles en wildebeesten gezien (maar het kunnen ook andere hertachtigen en rundachtigen geweest zijn). Ik kan niet wachten tot ik echt naar Serengeti ga! Maar omdat er nu een natte periode is geweest en de wegen dan slechter begaanbaar zijn en de dieren moeilijker te zien, wacht ik nog even af tot het langer droog is (en tot Jeroen en Anne op bezoek komen ;)).

In Musoma zelf ga ik regelmatig uit eten. Ik vraag dan bijvoorbeeld Lukas of James mee. Als ik voor twee mensen betaal is het nog hartstikke goedkoop en zo zorg ik er meteen voor dat ik weer veilig thuis kom en natuurlijk dat ik leuk gezelschap heb. Ook wandel ik erg veel, ik loop bijna elke dag wel naar de markt of naar leuke winkels in de stad of anders gewoon een blokje om. Er is zoveel te zien overal! Echt grote wandelingen buiten de stad durf ik alleen niet aan, maar Evelyne blijkt ook graag te gaan wandelen en fietsen, dus we hebben al mooie plannen gemaakt.

Het werk zat de laatste weken nogal tegen. We hebben erg weinig patiënten gezien, er was elke keer wel weer een reden waarom de auto niet beschikbaar was of Millicent niet weg kon van Bethsaida. Een enkele keer ga ik alleen met de chauffeur of met een verpleegster die alleen Swahili spreekt, maar dat is niet erg handig. Ik was echt even mijn motivatie kwijt door elke keer weer wachten en nog langer wachten en dan misschien twee patiënten zien en dan was er wel weer een reden om terug te moeten naar Bethsaida. Maar nu heb ik een goed overzicht van welke patiënten ik wil zien en heb daar behandelplannen voor geschreven. Ik heb daarvan veel tussenstappen op papier gezet, zodat ik op de momenten dat ik niet naar patiënten kan toch iets kan doen. Ook ben ik meer bezig met het maken en opknappen van hulpmiddelen en ben ik bezig met een handboek waarin ik de meest voorkomende aandoeningen die ik tijdens HBC zie beschrijf met bijbehorende oefeningen of andere interventies. Daar wil ik ook lessen over geven aan alle verpleegkundigen die HBC gaan doen. Ik ga er weer tegenaan de komende tijd!

Op mijn facebookpagina zijn nu foto's te zien van mijn eerste maand hier. Ik zal proberen snel nieuwe te plaatsen!

Het is een lang en niet helemaal chronologisch verhaal geworden, maar zo hebben jullie weer een beter beeld van wat ik allemaal doe hier.

Badaaye!